İşe İade Davası Açma Süresi ve Arabuluculuk

```html

İş sözleşmesi feshedilen bir çalışanın, işe iade davası açabilmesi için belirli süreler ve usuller bulunmaktadır. Bu makalede, işe iade davası açma süresi, arabuluculuk sürecinin önemi, Yargıtay'ın bu konudaki yaklaşımları ve sürecin nasıl işlediği hususları detaylı bir şekilde incelenecektir. İş hukukunun bu önemli alanına ilişkin olarak, hem işverenlerin hem de çalışanların haklarını koruyabilmeleri adına doğru bilgiye sahip olmaları büyük önem taşımaktadır.

Hukuki Boyut

İşe iade davası, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 20 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. Kanun, iş sözleşmesi feshedilen işçiye, fesih bildiriminde sebep gösterilmemesi veya gösterilen sebebin geçerli bir sebep olmaması halinde, fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde işe iade davası açma hakkı tanımaktadır. Bu bir aylık süre hak düşürücü süre olup, sürenin geçirilmesi halinde işçinin işe iade davası açma hakkı ortadan kalkar. Bu süre, TCK madde 66'da belirtilen zamanaşımı sürelerinden farklı olarak, özel bir düzenleme içermektedir ve kamu düzenine ilişkindir.

İş Kanunu'nun 20. maddesinin 1. fıkrası, "Fesih bildiriminde sebep gösterilmediği veya gösterilen sebebin geçerli bir sebep olmadığı iddiası ile fesih bildiriminin tebliği tarihinden itibaren bir ay içinde işe iade talebiyle İş Mahkemeleri Kanunu hükümleri uyarınca arabulucuya başvurulması zorunludur. Arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamaması halinde, son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren, iki hafta içinde iş mahkemesinde dava açılabilir." hükmünü amirdir. Bu hüküm, işe iade davalarında arabuluculuğun zorunlu bir dava şartı olduğunu açıkça ortaya koymaktadır. Arabulucuya başvurulmadan doğrudan dava açılması halinde, dava usulden reddedilecektir.

Arabuluculuk sürecinin amacı, tarafların iradelerini serbestçe ortaya koyarak, karşılıklı menfaatleri doğrultusunda bir çözüme ulaşmalarını sağlamaktır. Arabulucu, taraflar arasında iletişimi kolaylaştırır, çözüm önerileri sunar ve tarafların anlaşmaya varmaları için çaba gösterir. Arabuluculuk sürecinde anlaşmaya varılması halinde, işçi işe iade edilmeyebilir, ancak taraflar arasında bir tazminat miktarı belirlenerek, işçi bu tazminatı almak suretiyle işten ayrılabilir.

Yargıtay Uygulaması

Yargıtay, işe iade davalarında arabuluculuğun zorunlu bir dava şartı olduğunu ve arabuluculuğa başvurulmadan açılan davaların usulden reddedilmesi gerektiğini istikrarlı bir şekilde içtihat etmektedir. Yargıtay, arabuluculuk sürecinde tarafların serbest iradeleriyle anlaşmaya varmalarının önemine vurgu yapmakta ve arabuluculuk tutanaklarının delil niteliğini dikkate almaktadır.

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi'nin 2017/20303 E., 2018/16659 K. sayılı kararında, "İşe iade davalarında arabuluculuk zorunlu dava şartı olup, bu şartın yerine getirilmemesi halinde davanın usulden reddi gerekir." şeklinde hüküm kurulmuştur. Bu karar, Yargıtay'ın arabuluculuk konusundaki tavrını net bir şekilde ortaya koymaktadır.

Yargıtay ayrıca, işe iade davası açma süresinin hak düşürücü süre olduğuna ve bu sürenin geçirilmesi halinde davanın reddedilmesi gerektiğine ilişkin de birçok karar vermiştir. Yargıtay, sürenin hesabında fesih bildiriminin işçiye tebliğ tarihini esas almakta ve tebliğ tarihinden itibaren bir aylık sürenin geçirilmesi halinde davanın reddedilmesi gerektiğine hükmetmektedir.

Süreç Nasıl İşler?

İşe iade davası süreci aşağıdaki adımlardan oluşmaktadır:

Fesih Bildirimi: İşveren tarafından iş sözleşmesi feshedilen işçiye, fesih bildiriminin tebliğ edilmesiyle süreç başlar. Fesih bildiriminde sebep gösterilmesi zorunludur.
Arabuluculuğa Başvuru: İşçi, fesih bildiriminin tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurmak zorundadır. Arabulucu, tarafları bir araya getirerek, anlaşmaya varmaları için çaba gösterir.
Arabuluculuk Süreci: Arabuluculuk süreci, arabulucunun atanmasıyla başlar ve en fazla üç hafta sürer. Zorunlu hallerde arabulucu bu süreyi bir hafta uzatabilir.
Anlaşma veya Anlaşmazlık Tutanağı: Arabuluculuk süreci sonunda taraflar anlaşmaya varırsa, anlaşma tutanağı düzenlenir. Anlaşmaya varılamaması halinde ise anlaşmazlık tutanağı düzenlenir.
Dava Açma: Arabuluculuk sürecinde anlaşmaya varılamaması halinde, işçi, son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren iki hafta içinde iş mahkemesinde işe iade davası açabilir.
Dava Süreci: Dava, iş mahkemesinde görülür. Mahkeme, tarafların delillerini toplar, tanıkları dinler ve fesih sebebinin geçerli olup olmadığını değerlendirir.
Karar: Mahkeme, işe iade talebini kabul veya reddeder. İşe iade talebinin kabulü halinde, işveren işçiyi işe başlatmak zorundadır. İşe başlatmaması halinde, işçiye tazminat ödemekle yükümlüdür.

Sıkça Sorulan Sorular

İşe iade davası açma süresi ne kadardır?
Fesih bildiriminin tebliğ tarihinden itibaren bir aydır.
Arabuluculuğa başvurmak zorunlu mudur?
Evet, işe iade davalarında arabuluculuk zorunlu dava şartıdır.
Arabuluculukta anlaşamazsam ne olur?
Arabuluculukta anlaşamazsanız, son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren iki hafta içinde iş mahkemesinde dava açabilirsiniz.

Detaylı bilgi ve hukuki destek için ofisimizle iletişime geçebilirsiniz.

```