Mükerrir (Tekerrür) Ne Demek? Cezası Artar mı?

Giriş

Mükerrirlik (tekerrür), 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 58. maddesinde düzenlenen ve önceden işlenmiş bir suçtan dolayı kesinleşmiş mahkumiyet kararı bulunan failin, yeniden suç işlemesi halinde uygulanan özel bir infaz rejimidir. suçta tekerrür, cezanın artırılmasına değil, cezanın infazına ilişkin usulün ağırlaştırılmasına yol açar.

Hukuki Niteliği

Doktrinde tartışmalı olmakla birlikte, ağırlıklı kanaat tekerrürün cezayı ağırlaştırıcı bir neden olmayıp, infaz rejimine ilişkin bir kurum olduğu yönündedir. TCK m.58/1 uyarınca, önceden işlenen suçtan dolayı hapis cezasına mahkûmiyetin bulunması ve yeni suçun belirli süre içinde işlenmesi gerekir. Maddi unsur iki mahkumiyet arasındaki zamansal ilişki; manevi unsur ise failin tekerrür şartlarını bilerek veya ihmal ederek yeniden suç işlemesidir.

Yargıtay Uygulaması

Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun yerleşik içtihatlarında tekerrürün cezayı artırmadığı, infazı zorlaştırdığı vurgulanmaktadır. Örneğin, Yargıtay Ceza Genel Kurulu 2015/12-123 E., 2016/45 K. sayılı kararında şu ilkeye yer verilmiştir:

“5237 sayılı TCK'nın 58. maddesinde düzenlenen tekerrür, cezanın belirlenmesinde değil, infaz aşamasında dikkate alınır. Bu nedenle mükerrirlere özgü infaz rejimi uygulanır, ancak cezada herhangi bir artırım yapılmaz.”

Ayrıca Yargıtay 12. Ceza Dairesi, yakın tarihli kararlarında tekerrür koşullarının varlığı halinde, mahkumiyet hükmünde TCK m.58/6-9 uyarınca mükerrirlere özgü infaz rejiminin uygulanmasına karar verilmesi gerektiğini belirtmiştir.

Akademik Değerlendirme

Doktrindeki baskın görüşe göre tekerrür, ceza adaletinin yeniden suç işleme eğilimini caydırma amacıyla getirilmiş bir kurumdur. Ancak eleştiriler de bulunmaktadır: Bazı yazarlar tekerrürün, failin kişiliğine yönelik bir yargılama olduğu ve masumiyet karinesine aykırı olabileceği görüşünü savunmaktadır. Öğretide tartışmalı olmakla birlikte, ağırlıklı kanaat tekerrürün objektif koşullara bağlı olduğu ve infaz rejimini etkilediği yönündedir.

Sonuç

Suçta tekerrür, TCK m.58'de düzenlenen ve cezanın artırılmasına değil, infazının zorlaştırılmasına yol açan bir kurumdur. Mahkeme, tekerrür koşullarının varlığını tespit ettiğinde, sanığın cezasını artırmaz; yalnızca mükerrirlere özgü infaz rejiminin uygulanmasına karar verir. Bu husus, Yargıtay içtihatları ve doktrin tarafından da teyit edilmektedir.

Sıkça Sorulan Sorular

1. Mükerrirlik (tekerrür) cezayı ne kadar artırır?

Mükerrirlik cezayı artırmaz. TCK m.58'e göre yalnızca infaz rejimini değiştirir; örneğin koşullu salıverilme süresi uzar veya denetimli serbestlik tedbirleri farklılaşır.

2. Hangi suçlar tekerrüre esas alınır?

Tekerrüre esas olan suçlar, TCK m.58/2'de sayılan veya adli para cezasına ilişkin belirli hükümlerdir. Genel olarak hapis cezası gerektiren suçlar tekerrüre esas teşkil eder.

3. Şartları oluşmamış tekerrür iddiası nasıl itiraz edilir?

Mahkeme kararında tekerrür uygulamasına karar verilmişse, bu husus istinaf veya temyiz yoluyla denetlenebilir. Yargıtay, eksik inceleme durumunda kararı bozabilir.